Artykuł sponsorowany
Pessary – czym są i w jakich sytuacjach mogą być stosowane?
Pessary to niewielkie wyroby medyczne, które mogą znacząco poprawić komfort życia kobiet zmagających się z obniżeniem narządów miednicy lub niektórymi postaciami nietrzymania moczu. Choć ich nazwa nie jest powszechnie znana, w ginekologii wykorzystuje się je od wielu lat. Współczesne modele powstają najczęściej z elastycznego silikonu medycznego, a ich konstrukcja pozwala na dopasowanie do indywidualnych potrzeb pacjentki.
Dla wielu kobiet pessar stanowi alternatywę dla leczenia operacyjnego lub rozwiązanie stosowane w okresie oczekiwania na zabieg. Nie oznacza to jednak, że sprawdzi się w każdej sytuacji. Znaczenie mają rodzaj dolegliwości, stopień obniżenia narządów, budowa anatomiczna oraz prawidłowy dobór rozmiaru. Właśnie dlatego stosowanie pessarów powinno odbywać się pod kontrolą odpowiednio przygotowanego specjalisty.
Czym jest pessar i jak działa?
Pessar to wyrób medyczny umieszczany w pochwie w celu mechanicznego podtrzymywania określonych struktur anatomicznych. Jego zadaniem może być zapewnienie dodatkowego wsparcia narządom miednicy mniejszej lub poprawa podparcia cewki moczowej.
W zależności od konstrukcji pessar pomaga utrzymać narządy w korzystniejszym położeniu, ograniczając uczucie ciężkości, rozpierania czy obecności ciała obcego w pochwie.
Pessar nie wzmacnia bezpośrednio mięśni dna miednicy. Jego działanie polega przede wszystkim na mechanicznym podparciu tkanek. Dlatego często stosuje się go równolegle z fizjoterapią i innymi metodami leczenia zachowawczego.
Jakie rodzaje pessarów są dostępne?
Pessary pierścieniowe
Pessar pierścieniowy należy do najczęściej stosowanych modeli. Ma postać elastycznego pierścienia, który po odpowiednim umieszczeniu zapewnia podparcie narządom miednicy.
Zwykle wykorzystuje się go przy określonych stopniach obniżenia narządów. Jego zaletą jest stosunkowo prosta konstrukcja oraz możliwość samodzielnego zakładania i wyjmowania przez część pacjentek po odpowiednim przeszkoleniu.
Pessary kostkowe
Pessary kostkowe mają charakterystyczną budowę umożliwiającą utrzymywanie się w pochwie dzięki przyleganiu do jej ścian.
Mogą być stosowane w wybranych przypadkach bardziej zaawansowanego obniżenia narządów. Wymagają jednak szczególnej uwagi dotyczącej prawidłowego użytkowania i higieny.
Wiele modeli kostkowych przeznaczonych jest do codziennego wyjmowania, dlatego przed rozpoczęciem stosowania należy dokładnie poznać zalecenia specjalisty.
Pessary talerzowe i inne modele
W praktyce klinicznej wykorzystuje się również pessary talerzowe, typu Gellhorn oraz modele przeznaczone do wspomagania kontroli moczu.
Różnią się one kształtem, sposobem podparcia tkanek i zasadami użytkowania. Nie istnieje jeden uniwersalny model odpowiedni dla wszystkich kobiet.
Kiedy stosuje się pessary przy obniżeniu narządów miednicy?
Obniżenie macicy, pęcherza i odbytnicy
Jednym z głównych wskazań do pessaroterapii jest obniżenie narządów miednicy mniejszej. Problem pojawia się wtedy, gdy struktury podtrzymujące narządy nie zapewniają im wystarczającego wsparcia.
Pacjentki mogą odczuwać ciężkość w pochwie, ciągnięcie w podbrzuszu lub zauważać wypukłość w okolicy wejścia do pochwy.
Pessar może ograniczać te dolegliwości i ułatwiać codzienne funkcjonowanie. Bywa stosowany zarówno przy łagodniejszych, jak i bardziej zaawansowanych postaciach obniżenia, zależnie od indywidualnych warunków anatomicznych.
Pessary a wysiłkowe nietrzymanie moczu
Wsparcie cewki moczowej podczas aktywności
Niektóre pessary są projektowane specjalnie z myślą o kobietach doświadczających wysiłkowego nietrzymania moczu. Dolegliwość ta objawia się mimowolnym wyciekiem podczas kaszlu, kichania, biegania lub podnoszenia ciężkich przedmiotów.
Odpowiednio dobrany model może poprawiać podparcie okolicy cewki moczowej, ograniczając ryzyko wycieku podczas zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej.
Nie każdy rodzaj nietrzymania moczu reaguje jednak na takie postępowanie. W przypadku naglących parć na pęcherz konieczna może być zupełnie inna terapia.
Dla kogo pessar może być dobrym rozwiązaniem?
Alternatywa dla operacji i wsparcie leczenia zachowawczego
Pessaroterapię rozważa się szczególnie u kobiet, które nie chcą poddawać się operacji, mają przeciwwskazania do zabiegu lub oczekują na leczenie chirurgiczne.
Może być również przydatna u pacjentek, które chcą zachować aktywność fizyczną mimo objawów obniżenia narządów.
Najczęstsze sytuacje, w których rozważa się pessar, obejmują:
-
Objawowe obniżenie narządów miednicy mniejszej.
-
Wybrane przypadki wysiłkowego nietrzymania moczu.
-
Oczekiwanie na planowany zabieg operacyjny.
-
Brak zgody pacjentki na leczenie chirurgiczne.
-
Potrzebę długoterminowego leczenia zachowawczego.
Decyzja powinna uwzględniać również możliwości samodzielnej pielęgnacji oraz dostępność regularnych kontroli.
Jak wygląda dobór pessara w gabinecie?
Badanie ginekologiczne i dopasowanie rozmiaru
Dobór pessara rozpoczyna się od wywiadu oraz badania ginekologicznego. Specjalista ocenia stopień obniżenia narządów, stan błony śluzowej pochwy i indywidualne warunki anatomiczne.
Następnie dobiera odpowiedni kształt oraz rozmiar wyrobu. Niekiedy konieczne jest przymierzenie kilku modeli.
Po założeniu pacjentka może zostać poproszona o przejście kilku kroków, wykonanie kaszlu lub zmianę pozycji. Pozwala to sprawdzić, czy pessar pozostaje na miejscu i nie powoduje dyskomfortu.
Prawidłowo dopasowany pessar nie powinien wywoływać bólu ani utrudniać oddawania moczu.
Jak prawidłowo dbać o pessar?
Higiena i regularne kontrole
Zasady pielęgnacji zależą od konkretnego modelu. Niektóre pessary pacjentka może samodzielnie wyjmować, myć i ponownie zakładać. Inne wymagają obsługi podczas wizyt kontrolnych.
Ważne jest przestrzeganie instrukcji producenta oraz zaleceń osoby prowadzącej leczenie.
Nie należy stosować przypadkowych środków dezynfekujących, ponieważ mogą uszkodzić materiał lub podrażnić błonę śluzową.
Regularne kontrole pozwalają ocenić stan tkanek, dopasowanie wyrobu oraz ewentualną potrzebę zmiany rozmiaru.
Czy pessary można łączyć z fizjoterapią dna miednicy?
Mechaniczne podparcie i aktywna rehabilitacja
Pessar oraz fizjoterapia pełnią odmienne funkcje, dlatego w wielu przypadkach mogą się uzupełniać. Pessar zapewnia mechaniczne wsparcie narządów, natomiast ćwiczenia pomagają poprawiać funkcjonowanie mięśni dna miednicy.
W ramach Pelvic floor therapy można spotkać różne rozwiązania wspierające rehabilitację, jednak ich zastosowanie powinno wynikać z indywidualnej oceny specjalisty.
Połączenie odpowiednio dobranego pessara, ćwiczeń i zmiany codziennych nawyków może pomagać w ograniczaniu dolegliwości związanych z obniżeniem narządów.
Jakie działania niepożądane mogą wystąpić podczas pessaroterapii?
Podrażnienia, upławy i problemy z dopasowaniem
Choć pessary są powszechnie stosowanymi wyrobami medycznymi, mogą powodować działania niepożądane. Najczęściej dotyczą one miejscowego podrażnienia błony śluzowej, zwiększonej ilości wydzieliny lub dyskomfortu.
Nieprawidłowo dopasowany pessar może przesuwać się, wypadać albo powodować ucisk. Długotrwałe stosowanie bez odpowiedniej kontroli zwiększa ryzyko uszkodzeń tkanek.
Krwawienie, silny ból, nieprzyjemny zapach wydzieliny lub trudności z oddawaniem moczu wymagają kontaktu z lekarzem.
Czy pessar można stosować przez wiele lat?
Długoterminowe leczenie pod kontrolą specjalisty
U części kobiet pessaroterapia może być stosowana przez długi czas, pod warunkiem prawidłowej pielęgnacji i regularnych badań kontrolnych.
Wraz ze zmianami zachodzącymi w organizmie może pojawić się potrzeba ponownego dopasowania rozmiaru lub wyboru innego modelu.
Długoterminowe stosowanie nie oznacza konieczności rezygnacji z aktywnego życia. Odpowiednio dobrany pessar może pozwalać na wykonywanie wielu codziennych czynności bez wcześniejszego dyskomfortu.
FAQ – najczęstsze pytania o pessary
Czy zakładanie pessara jest bolesne?
Prawidłowo przeprowadzone zakładanie nie powinno powodować silnego bólu. Możliwy jest niewielki dyskomfort, szczególnie podczas pierwszego dopasowania.
Czy z pessarem można uprawiać sport?
W wielu przypadkach tak. Możliwość wykonywania konkretnych aktywności zależy od rodzaju pessara, jego dopasowania oraz występujących dolegliwości.
Czy pessar trzeba wyjmować codziennie?
Nie zawsze. Częstotliwość wyjmowania zależy od modelu i zaleceń specjalisty. Niektóre rodzaje wymagają codziennego usuwania.
Czy pessar może zastąpić operację?
U części kobiet stanowi skuteczną metodę długoterminowego leczenia zachowawczego. W innych przypadkach może być rozwiązaniem tymczasowym przed zabiegiem.
